Nederland is een van de gemakkelijkste landen van Europa om in aan te komen en een van de moeilijkste om onvoorbereid in aan te komen. Engels wordt overal gesproken, instanties werken goed en processen zijn digitaal. Maar die processen grijpen in elkaar: u heeft een adres nodig om u in te schrijven, een inschrijving om uw BSN te krijgen, en een BSN voor bijna al het andere.
Deze gids loopt de volledige volgorde van een verhuizing door, van de vergunningsvraag maanden voor vertrek tot het moment dat uw huishouden werkelijk draait. Volg de volgorde en de stukken vallen op hun plek.
Begin met uw verblijfsrecht
Alles hangt af van uw nationaliteit. Burgers van de EU, de EER en Zwitserland kunnen zonder vergunning in Nederland wonen en werken en hoeven zich na aankomst alleen in te schrijven. Alle anderen hebben een verblijfsvergunning van de IND nodig, de Nederlandse immigratiedienst, en meestal een inreisvisum (MVV) voordat zij reizen.
De meest voorkomende routes zijn de kennismigrantenvergunning via een erkende referent als werkgever, de partner- en gezinsherenigingsvergunningen, de startup- en zelfstandigenvergunningen, en de DAFT-vergunning voor Amerikaanse staatsburgers. Elke route heeft eigen voorwaarden en inkomenseisen, en de drempels veranderen elk jaar, dus raadpleeg de actuele IND-cijfers in plaats van oudere blogartikelen.
Bepaal uw route voordat u vluchten boekt. Aanvraag- en beslistermijnen van enkele weken tot een paar maanden zijn normaal, en sommige stappen moeten vanuit uw thuisland worden afgerond.
De eerste twee weken: inschrijving en BSN
Blijft u langer dan vier maanden, dan moet u zich inschrijven bij de gemeente waar u woont. De inschrijving geeft u uw BSN, het burgerservicenummer dat bijna alles ontsluit: salarisadministratie, zorgverzekering, bankzaken, een telefoonabonnement, kinderopvang en belastingen.
Om u in te schrijven heeft u een woonadres nodig en uw gelegaliseerde persoonlijke documenten, zoals een geboorteakte met apostille waar vereist. Regel die documenten voordat u uw thuisland verlaat, want ze achteraf vanuit het buitenland regelen is traag en frustrerend.
- Schrijf u in bij uw gemeente en ontvang uw BSN
- Sluit een Nederlandse zorgverzekering af, verplicht binnen 4 maanden na inschrijving
- Open een Nederlandse bankrekening voor huur, salaris en automatische incasso
- Neem een Nederlandse simkaart of nummer voor verificatiecodes en DigiD
- Vraag DigiD aan, uw login voor overheid en zorg
Wonen: het moeilijkste deel van de verhuizing
De Nederlandse huurmarkt is werkelijk competitief, zeker in en rond de grote steden. Goede huurwoningen zijn vaak binnen dagen weg, bezichtigingen zitten snel vol, en verhuurders vragen om inkomens- en werkbewijs voordat zij reageren. Ga ervan uit dat de woningzoektocht meer moeite kost dan het immigratiepapierwerk.
De meeste expats huren eerst en overwegen later te kopen. Reken op een borg van één tot twee maanden huur, en lees elk contract zorgvuldig voordat u tekent. Omdat uw gemeentelijke inschrijving afhangt van uw adres, is een woning waar inschrijving is toegestaan geen detail, maar een vereiste. Onze woongids behandelt de zoektocht in de diepte.
Werk, inkomen en de 30%-regeling
Bent u in loondienst, dan regelt uw werkgever de loonheffing zodra u een BSN heeft. Werknemers die uit het buitenland zijn geworven met specifieke expertise kunnen in aanmerking komen voor de 30%-regeling, een belastingfaciliteit die een deel van het salaris een beperkt aantal jaren onbelast laat. De voorwaarden en percentages zijn de laatste jaren aangescherpt, dus verifieer de actuele regels bij de Belastingdienst of een belastingadviseur voordat u erop rekent.
Wilt u voor uzelf werken, dan schrijft u zich in bij de KvK, de Nederlandse Kamer van Koophandel, en heeft u afhankelijk van uw nationaliteit mogelijk een specifieke vergunning nodig. Onze zakelijke gids legt die route uit.
Settelen: van aankomst tot hier werkelijk wonen
Een verhuizing is klaar wanneer het dagelijks leven vanzelf loopt: de kinderen zitten op school, de huisarts kent uw naam, de nutsvoorzieningen staan op uw naam en u weet waar u op zaterdagochtend moet zijn. Schrijf u kort na aankomst in bij een huisarts, de poort naar alle Nederlandse zorg, en niet pas wanneer u voor het eerst ziek wordt.
Gun uzelf een seizoen om te wennen. Nederlanders zijn direct, agenda’s zijn heilig en de meeste diensten verwachten afspraken. Zodra u het ritme kent, is Nederland een uitzonderlijk gemakkelijk land om te wonen.